Dergiler

Bir Kanon Başlatıcısı Olarak Yeni Lisan Hareketi
Esra SAZYEK
Erdem Dergisi,Sayı 64,2013

Özet

Bir milletin hikâyesini konu alan her türlü edebî anlatının toplamı olarak tanımlanabilecek millî edebiyat kanonu, hem millî kimligi temsil eder hem de halka milliyetçiliğin değerlerini aşılayarak söz konusu kimliğin üretilmesini sağlar. Toplumların çözülüş zamanlarında ortaya çıkarak bazı ölçütler etrafında eser verilmesi gerektiğini ortaya koyan edebiyat kanonu, tarihî olayları ve kişilikleri, toplumların ortaya çıkış hikâyelerini yine topluma ait bir dille şimdiye taşıyarak, geçmişin gücüyle geleceği inşa etmeye çalışır.

Benzer bir sosyal ve siyasî zeminde filizlenen Yeni Lisan hareketi mensuplarının sade bir dil, hece vezni ve millî içerikle yazdıkları edebî eserlerin, Türklügün doğuş hikâyelerini, Türk tarihini yücelten olay ve kişileri anımsatarak yeni belleklere taşıması, uyandırılmak istenen millî kimlik aracılığıyla toplumun sürekliliğini sağlamaya yöneliktir. Yeni Lisan hareketinin, 1911’de başlayan etkisini 1930’ların sonuna kadar sürdürmüş olması – ve söz konusu ölçütlere uymayan sanatçıların da bu etki çemberine girmeleri – hareketin edebiyatımızda çok güçlü ve uzun bir kanon başlattığının en büyük kanıtıdır.

Kanon’un bu özelligi açısından da bakıldığında, Yeni Lisan hareketinin oluşturduğu kanonik sürecin ve yapının kapsam genişliği çok daha net görülebilmektedir.

Anahtar Kelimeler: Kanon, Yeni Lisan hareketi, kimlik, ulus inşası, millî edebiyat.



© 2014 - Atatürk Kültür Merkezi Ziyabey Cad. No: 19 Balgat - Çankaya / ANKARA
 Telefon: +90 (312) 284 34 18
  Belgegeçer: +90 (312) 284 34 65